काठमाडौं ओ बर्दियामे अस्टिम्की चित्रकला कार्यशाला

काठमाडौं ओ बर्दियामे अस्टिम्की चित्रकला कार्यशाला

३५१ दिन अगाडि

|

२९ साउन २०८२

कोशी प्रदेशमा सरकारी कामकाजको भाषा थारु राख्न थाकसको ध्यानाकर्षण

कोशी प्रदेशमा सरकारी कामकाजको भाषा थारु राख्न थाकसको ध्यानाकर्षण

३५२ दिन अगाडि

|

२८ साउन २०८२

कोशी प्रदेशमा सरकारी कामकाजको भाषा थारु राख्न थारु कल्याणकारिणी सभा (थाकस) ले ध्यानाकर्षण गराएको छ ।  थाकसका महामन्त्री मिनराज चौधरीबाट हस्ताक्षरित प्रेस विज्ञप्तीमा भनिएको छ– कोशी प्रदेश सभामा पेश गरिएको विधेयकमा उक्त प्रदेशका थरुहट तराईका उदयपुर, सुनसरी, मोरङ, झापा जिल्लामा बहुसंख्यकको रुपमा रहेका आदिवासी थारु जातिलाई उपेक्षा गर्दै थारु भाषालाई प्रदेश सरकारले कामकाजी भाषा नबनाई प्रस्तुत गरिएको विधेयकप्रति थारु कल्याकारिणी सभाको गम्भिर ध्यानाकर्षण भएको छ । नेपालको संविधान धारा ६ र धारा ७ (२) मा भाषासम्बन्धी र स्थानीय तहको अधिकारसम्बन्धी संवैधानिक प्रावधानअनुसार संघ प्रदेश र स्थानीय तहलाई आफ्नो क्षेत्रभित्र बहुल प्रयोग हुने भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाउन सक्ने अधिकार एवं संविधानको धारा १८ (३) ले कुनै पनि व्यक्ति, जाति, भाषा, संस्कृति वा समान आधारमा विभेद् गर्न नपाईने प्रावधान स्पष्ट व्यवस्था गरिएको छ । तर यस व्यवस्थाको बर्खिलाप हुने गरी कोशी प्रदेशमा चौथो ठूलो जनसंख्या (४.२२ प्रतिशत) रहेका थारु जाति र थारु भाषा संस्कृतिलाई कोशी प्रदेश सरकारले उपेक्षा गरी ल्याइएको प्रदेश सरकारको कामकाजी भाषा सम्बन्धी विभेद्कारी विधेयक प्रति घोर आपत्ती व्यक्त गर्दै थाकसबाट भत्र्सना गरिएको छ । कोशी प्रदेश सरकारले बदनीयतका साथ ल्याइएको यस विधेयकले वीर शहीदहरुको बलिदानी, संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थाको मूल मर्म एवं भावना विपरित, परिवर्तन र अधिकारका लागि भए गरिएका जनआन्दोलन, थरुहट, आदिवासी जनजाति, मधेसी, मुस्लिम, दलित, महिला अल्पसंख्यकलगायत विभिन्न आन्दोलनको जगबाट प्राप्त उपलब्धी एवं आदिवासी जनजातिहरुको भाषा, संस्कृति सम्बन्धमा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन महासन्धी– १६९ मा भएको व्यवस्थालाई समेत लत्याउदै थारु भाषा संस्कृतिमा निर्मम प्रहार गरेको थाकसको ठहर रहेको छ । कोशी प्रदेश सरकारले सुनियोजित रुपले ल्याएको यस विधेयप्रति खेद व्यक्त गर्दै, उक्त विधेयक अविलम्व संशोधनसहित थरुहट तराईमा बसोबास गर्ने बहुसंख्यक रहेका आदिवासी भूमिपुत्र थारु जाति–समुदायले बोल्ने थारु भाषालाई प्रदेश सरकारको कामकाजी भाषाको रुपमा विधेयकमा समावेश गर्न जोडदार माग गरिएको छ । थाकसको मागलाई नजर अन्दाज गरिए प्रदेश सरकारले कडा मूल्य चुकाउनु पर्ने चेतावनी पनि दिइएको छ । साथै, कोशी प्रदेश सरकारको गलत निर्णय र विभेद्कारी विधेयकबिरुद्ध हक अधिकार प्राप्त गर्न सबै थारु नेता, सांसद, जनप्रतिनिधि, अभियन्ता, राजनीतिक तथा गैर राजनीतिक थारु संघ संस्था, संगठनलगायत आम थारु जाति–समुदाय एकजुट भएर संघर्ष गर्न विज्ञप्तिमार्फत्  अपील पनि गरिएको छ। स्मरण रहोस्, कोशी प्रदेश सरकार मन्त्रीपरिषद्को २०८२ साउन १५ गते बसेको बैठकको निर्णयअनुसार कोशी प्रदेश सरकारी कामकाजको भाषा सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक २०८२ कार्तिक २५ गतेबाट लागु हुने गरी नेपाली भाषाको अतिरिक्त मैथिली र लिम्बू भाषालाई मात्र प्रदेश सरकारी कामकाजको भाषाको रुपमा व्यवस्था गरिएको छ ।  

कालीराम चौधरीक् शालिक अनावरण

कालीराम चौधरीक् शालिक अनावरण

३६६ दिन अगाडि

|

१४ साउन २०८२

बर्दियाके बारबर्दिया–५, मगरागाडी निवासी समाजसेवी स्वर्गीय कालीराम चौधरी थारुके शालिकके अनावरण नगरप्रमुख छबिलाल थारु ओ स्व कालीराम चौधरीक गोसिन्या चिन्की थरुनीसे सम्पन्न हुइल बा । मगरागाडी गाउँके चोकमे रहल शालिकके अनावरण २०८२ साउन १२ गते हुइलक हो । २०१५ सालके सांसदके चुनावमे बर्दिया जिल्लासे राधाकृष्ण थारुहे जिटैनामे कालीरामके बरा योगदान रहिन ।  उहाँ २०३६ सालमे बहुदलके पक्षमे लागल रहिट । २०३८ सालमे गाउँ पँचायतके चुनावमे उहाँ प्रधानपँचमे जिटल रहिंट । उहाँ बहुट बरस कुलापानी चौधरी बन्के समाजसेवा कर्ला । १९८४ चैत २८ गते जन्मल उहाँक् निधन २०६१ चैत ४ गते हुइल रहिन् । नागरिकतामे १९८४ लिखलमे उहाँक् बारेम जानकार मोहनलाल थारुके अन्सार उहाँ १९७४ सालमे जन्मल रहिट । तत्कालीन सिडियो मनमोहन झा टुहिन जवान बना डेहटुँ कहिके १० बरस घटाके नागरिकता बना डेले रहिन ।   शालिक अनावरण कार्यक्रममे रानपरोसके बहुट मनै जुटल रहिट ।

गुरहीमे कैलारी, धनगढी ओ जानकी पालिकासे विदा

गुरहीमे कैलारी, धनगढी ओ जानकी पालिकासे विदा

३६७ दिन अगाडि

|

१३ साउन २०८२

थारु समुदायके गुरही टिहुवारके उपलक्ष्यमे कैलाली जिल्लाके कैलारी गाउँपालिका, धनगढी उपमहानगरपालिका ओ जानकी गाउँपालिकासे साउन १३ गते स्थानीय विदा डेना निर्णय करले बटाँ । धनगढी उपमहानगरपालिकाके नगर प्रमुख गोपाल हमाल २०८१ /४/३१ गतेक नगर कार्यपालिकाके निर्णय अनुसार थारु समुदायसे सावन शुक्ला पञ्चमी (नाग पञ्चमी)के दिन मना जैना गुरही टिहुवारके अवसरमे एक दिन स्थानीय विदा डेना निर्णय हुइल जनैलाँ । कैलारी गाउँपालिकाके अध्यक्ष राजसमझ चौधरी थारु समुदायसे मना जैना गुरही टिहुवारके लाग एक दिन स्थानीय विदा डेना कार्यपालिकासे निर्णय करल जनैलाँ । ओस्टेक जानकी गाउँपालिकाफे एक दिन स्थानीय विदा डेले बा । मंगरके रोज एक दिन उ स्थानीय तह अन्तर्गतके सक्कु सरकारी कार्यालय, शिक्षण संस्था एवं संघसंस्थामे स्थानीय विदा रना जनागिल बा । ओस्टेक गौरीगंगा नगरपालिका फेन गुरहीमे  स्थानीय विदा डेना निर्णय कर्ले बा । फोटुः पहुरा

रानाथारू भासाके व्याकरण ओ शब्दकोशके घुर्घट खोलाइ

रानाथारू भासाके व्याकरण ओ शब्दकोशके घुर्घट खोलाइ

३७५ दिन अगाडि

|

५ साउन २०८२

रानाथारू भासाके व्याकरण ओ शब्दकोशके घुर्घट खोलाइ एक कार्यक्रमके बिच साउन ३ गते कञ्चनपुरके लालझाडी गाउँपालिकाके सभाहलमे हुइल बा । व्याकरण ओ शब्दकोशके लेखकमध्ये एक त्रिवि मानविकी संकायके डिन भाषाशास्त्री डा दुबिनन्द ढकालके बर्का पहुनाइमे हुइल कार्यक्रममे मोहनप्रसाद चौधरी डुनु पोस्टाके बारेमे समालोचना कर्ले रहिट ।  कार्यक्रममे लालझाडी गाउँपालिकाके अध्यक्ष निर्मल राना, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानके प्राज्ञ परिषद सदस्य त्रैलोक्यमान बनेपाली, राना थारु भासाके पहिला उपन्यासकार पदम रानालगायट बोलुइयन सुभकामना डेले रहिट ।  लेखकत्रय डा दुबिनन्द ढकाल, राजकुमार राना, कमलसिंह राना रानाथारू भासाके व्याकरण ओ शब्दकोश लिख्लक हुइट । नेपाल रानाथारू महिला संघके आयोजनामे हुइल कार्यक्रमके घरगोस्याइ संघके कञ्चनपुरके अध्यक्ष प्रेमवती राना कर्ले रहि ।  

पहुरा दैनिक टेकल २३ वाँ बरस 

पहुरा दैनिक टेकल २३ वाँ बरस 

३७७ दिन अगाडि

|

२ साउन २०८२

सुदूरपश्चिम प्रदेशके कैलालीस्थित धनगढीसे प्रकाशित हुइटी आइल पहुरा थारु दैनिक २३औं बर्षमे पौला टेक्ले बा । २३औं बर्षमे प्रवेश कैलेक उपलक्ष्यमे यी दैनिकहे दिगो बनाइक लाग धनगढीमे थारु बुद्धिजीवीहुकनंगे असार ३२ गते सल्लाह सुझाव संकलन कैगिल बा । कार्यक्रममे पहुरा थारु दैनिकके प्रकाशक/सम्पादक स्माइल चौधरी थारु भाषा, संस्कृति बचाइक लाग पहुरा थारु दैनिकके महत्वपूर्ण योगदान रहल ओरसे यिहिने बचाइक परना सरोकारवालहुकनहे आग्रह करलैं । दैनिकके २३ औं वार्षिकोत्सवके अवसरमे शुभकामना लेनाडेना कार्यक्रममे उहाँ इ पहुराके नाफा किल नैहेरके बचाइक परल कहिके लगानी करे परना बटैलैं । थारु कल्याणकारिणी सभाके केन्द्रीय उपाध्यक्ष प्रभावकुमार चौधरी पहुरा थारु दैनिक थारु समुदायके गौरव रहल बटैले रहैं । उहाँ यी दैनिक टमान समयमे उटारचढावमे रलेसे फेन अभिनसम निरन्तरता रहलमे गर्वके बाट रहल बटैलैं । उहाँ पहुराके लेखन प्रक्रिया उत्कृष्ट बनैना सुझाव फेन डेलैं । थारु कल्याणकारिणी सभाके केन्द्रीय सदस्य पुरन चौधरी पहुरा थारु दैनिक पत्रकारिता क्षेत्रमे किल नैहोके थारु भासा, साहित्य, संस्कार, संस्कृति संरक्षणके लाग बरवार योगदान करल बटैलैं । ओस्हक, थारु कल्याणकारिणी सभाके जिल्ला अध्यक्ष वीरबहादुर चौधरी भाषा, संस्कृति ओ पहिचानके लाग खटल पहुराहे आर्थिक रुपमे परिपक्व हुइक लाग प्रत्येक स्थानीय तहसे सहयोग लेहे परना कहटि अपनओरसे सहयोग करना तत्पर रहल बटैले रहैं । कार्यक्रममे पहुरा थारु दैनिकके कानूनी सल्लाहकार जोहारीलाल चौधरी दैनिकके टमान उटारचढाव अइलेसे फेन आघे बह्रल बिचार रख्टि यकरसँगे समयसापेक्ष बनैना आवश्यक रहल बटैले रहैं । उहाँ कलैं, “डिजिटलके जवानामे पत्रिकाहे कम हेरलेसे फेन प्रिन्ट मिडियाके महत्व फरक बा । टबेमारे यकर संरक्षण करना आवश्यक बा ।”  कार्यक्रममे थारु टेलिभिजनके कार्यकारी निर्देशक कुन्नुनारायण चौधरी प्रतिस्पर्धाके जवानामे पहुरा थारु दैनिकके सिख्खा लेके थारु टेलिभिजन चलाइल बटैलैं । ओहोर, नमस्ते सहकारी वचन तथा ऋण सहकारी संस्थाके अध्यक्ष जगतराम चौधरी पत्रिका चलाइक लाग विज्ञापन उठाइक लाग जोड डेहे परना बटैले रहैं । अधिवक्ता नाथुराम चौधरी पहुरा थारु दैनिक टमान जहनहे थारु भाषा बोले सिखाइल ओरसे यकर सम्मान करे परना बटैले रहैं । थारु बुद्धिजीवी चन्द्रसिंह चौधरी पहुरा थारु दैनिकके आर्थिक अवस्थाके बारेमे फेन जानकारी करैलेसे मजा हुइना सुझाव डेले रहैं । थाकसके पूर्व जिल्ला सभापति माधव थारु पहुरा दैनिकहे आघे बह्राइक लाग योजना बनाके आघे जाइक परना सुझाव डेले रहैं । ओहोर, कार्यक्रममे बातचित घरके घरगोसिया ठाकुरप्रसाद करियाप्रधान पहुरा थारु दैनिक थारु समुदायके भाषा जोरना माध्यमके साथे थारु समुदायके मुखपत्रके रुपमे रहल बटैले रहैं । रानाथारु डटकमके नन्दलाल राना थारु भाषा शुद्धताके लाग फेन पहुरा थारु दैनिक सहयोग करल बटैले रहैं । फोनिज सुदूरपश्चिम इन्चार्ज लखन चौधरी थारु पत्रकार जन्माइक लाग पहुरा थारु दैनिकके योगदान रहल बटैलैं । उहाँ भाषिक तथा राजनीतिक आन्दोलनमे फेन पहुरा दैनिक महत्वपूर्ण योगदान रहल बटैले रहैं । अस्टेक, कार्यक्रममे नेपाल पत्रकार महासंघ सुदूरपश्चिम प्रदेश अध्यक्ष भरत शाह, नेपाल पत्रकार महासंघके जिल्ला अध्यक्ष श्रवण देउवा, थारु महिला सभाके अध्यक्ष दुर्गा कुश्मी, युनिक नेपाल लघुवित्त संस्थाके क्षेत्रीय कार्यालय प्रमुख सन्तकुमार चौधरी, कार्यक्रममे थारु टेलिभिजनके संचालक मनमती बखरिया लगायत शुभकामना डेले रहिट ।  २०६० सालसे पहुरा थारु साप्ताहिकके रुपमे प्रकाशित हुइटी २०६६ चैत ३१ गतेसे दैनिक प्रकाशन हुइटी आइल  बा । प्रेस काउन्सिल नेपाल यि दैनिकहे थारु भाषा ओ पत्रकारितामे विशेष योगदान करल बाफत २०६७ सालमे ‘भाषागत पत्रकारिता पुरस्कार’से सम्मानित करल रहे । प्रेस काउन्सिल नेपालके वर्गीकरण नतिजाअनुसार २०६८ से नियमित ‘क’ वर्गमे परटी आइल बा । कार्यक्रममे दैनिकके सम्पादक प्रेम चौधरी पहुरा थारु दैनिकहे पहुरा डटकम अनलाइनमे बिहन्ने पीडीएफ फाइल डारल ओरसे विश्वभर हेर मिल्ना हुइल जनैलैं । कार्यक्रमके संचालन पहुरा थारु दैनिकके कार्यकारी सम्पादक राम दहित करल रहिट । 

इन्द्र चौधरीके थारु लोकखिस्साके घुर्घुट खोलाइ

इन्द्र चौधरीके थारु लोकखिस्साके घुर्घुट खोलाइ

३८० दिन अगाडि

|

३१ असार २०८२

लेखक इन्द्र चौधरीके ‘सुदूरपश्चिमके थारु संस्कृति ओ लोकखिस्सा’के असार २९ गते घुर्घुट खोल्गैल बा । आदिकवि भानुभक्त आचार्यके २१२औं जन्मजयन्तीके अवसरमे धनगढीमे पोस्टाके घुर्घुट खोल्गैलक हो । सुदूरपश्चिम प्रदेशके सामाजिक विकासमन्त्री मेघराज खड्का ओ सुदूरपश्चिम प्रज्ञा प्रतिष्ठानके उपकुलपति डा टीएन जोशीलगायत व्यक्तिलो संयुक्त रूपमे पोस्टाके घुर्घुट खोल्लक हुइट । इ लोकखिस्सामे २० ठो लोकखिस्सा समोटल बा । ओस्टक थारू समुदायके परिचय, लोकखिस्सा ओकर संक्षिप्त इतिहास फेन यम्ने बावइ ।  इहिसे पहिले लेखक इन्द्र चौधरीके राना थारु लोककथा ओ मिथक (२०७९), टिपटिप (राना थारु लोककथा, २०८०) ढोला फर्कियो त ? (२०७९), नयाँ बनपाले (२०७९), कपासको घोडा (२०७९), सुगाका् आँसु (२०७९) बालचित्र खिस्सा निक्रल बटिन् ।