थारु आयोगको कार्यबाहक अध्यक्षको जिम्मेवारीमा सुवोधसिंह थारु

थारु आयोगको कार्यबाहक अध्यक्षको जिम्मेवारीमा सुवोधसिंह थारु

५८७ दिन अगाडि

|

७ चैत २०८१

बबई सिँचाइ जल उपभोक्ता संस्थामा अध्यक्ष छानिए गोविन्दप्रसाद थारु 

बबई सिँचाइ जल उपभोक्ता संस्थामा अध्यक्ष छानिए गोविन्दप्रसाद थारु 

५९५ दिन अगाडि

|

२९ फागुन २०८१

बबई सिँचाइ जल उपभोक्ता संस्था (पूर्वी क्षेत्र) वैदी कार्यसमिति, बर्दियाको अध्यक्षमा गोविन्द प्रसाद थारु निर्वाचित भएका छन् ।  फागुन २८ मा भएको निर्वाचनमा गोविन्द प्रसाद थारुको प्रतिद्वन्द्वी ठग्गाप्रसाद रिजाल थिए । गोविन्द नेपाली  काङ्ग्रेस जिल्ला कार्यसमिति बर्दियाका उपसभापति पनि हुन् ।  त्यस्तै, जल उपभोक्ता संस्थाका अन्य पदाधिकारीमा कमला ज्ञवाली उपाध्यक्ष, चक्रबहादुर चौधरी सचिव, लेखनाथ भुषाल कोषाध्यक्ष छानिएका छन् । यसैगरी, महिला सदस्यहरूमा बिन्दु कुमारी चौधरी, कमला गुरुङ, पार्वती कुमारी पोख्रेल, रिता थारु, भीममाया पुन, सावित्री सापकोटा छानिएका छन् ।  कुलापानी चौधरीबाट छानिएका प्रतिनिधिहरु जल उपभोक्ता संस्थाको पदाधिकारी हुने व्यवस्था छ । वडाका जनप्रतिनिधिलगायत पदेन सदस्य हुनेछन् । पदेन सदस्यबाट पुरुषहरु आउने भएकाले महिला सदस्यको संख्या बढाइएको छ ।

थारु पत्रकार संघको  केन्द्रीय अध्यक्ष चुनिए सन्तकुमार चौधरी

थारु पत्रकार संघको केन्द्रीय अध्यक्ष चुनिए सन्तकुमार चौधरी

५९९ दिन अगाडि

|

२५ फागुन २०८१

थारु पत्रकार संघ नेपाल (थापस) को केन्द्रीय अध्यक्षमा सन्तकुमार चौधरी चयन भएका छन् । संघको फागुन २४ गते शनिवार काठमाडौंमा भएको छैटौं राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट उनी अध्यक्षमा छनोट भएका हुन् ।  त्यस्तै, थापसको उपाध्यक्षमा जनकराज चौधरी, सवि चौधरी र महिला उपाध्यक्षमा दिप्तीशिखा चौधरी, महासचिवमा हेमन्त चौधरी, सचिवमा सरला चौधरी, कोषाध्यक्षमा कारी महतो, सदस्यमा मिनादेवी विश्वास छानिएका छन् । निर्वाचन समितिका संयोजक श्रवण चौधरी, सदस्य मदन चौधरी तथा गीता चौधरीको टिमले पटक पटक समय थप गर्दा पनि अन्य उम्मेदवारी परेन ।  थप सदस्य कार्यसमितिको पहिलो वैठक बसेर मनोनित गरिने तथा संस्थाको काम द्रुत गतिमा अघि बढाइने अध्यक्ष चौधरीले प्रतिवद्धता व्यक्त गरे ।  को को भए पुरस्कृत ? थारु पत्रकार संघ, नेपालका लागि अभियन्ता इन्दु थारूले आफ्ना दिवंगत पिता र काकाको स्मृतिमा स्थापना गरेको जोखन–जगत रत्गैया स्मृति पुरस्कार २०८१ दाङको घोराहीबाट विगत १७ वर्षदेखि निरन्तर थारु भाषामा प्रकाशित हुँदै आएको लौव अग्रासन थारु साप्ताहिकलाई प्रदान गरिएको छ । उक्त साप्ताहिकका सम्पादक सन्तोष दहितलाई नगद ३० हजार रुपियाँ राशीसहित कदरपत्रले सम्मान गरियो ।  यसैगरी, पत्रकार दिनेश चौधरीलाई सतौन स्मृति पत्रकारिता पुरस्कार र गायक विकास चौधरीलाई सतौन स्मृति प्रतिभा प्रोत्साहन पुरस्कार जनही २५ हजार नगद राशिसहित पुरस्कृत गरियो । उक्त पुरस्कार वर्तमान युवा तथा खेलकुदमन्त्री तेजुलाल चौधरीले स्थापना गरेका हुन् । त्यस्तै, हिमालखबरकर्मी उर्मिला गम्वालाई १० हजार रुपियाँ राशीको ओएसिस पत्रकारिता पुरस्कार २०८१ प्रदान गरिएको छ । सो पुरस्कार पुरस्कार चितवनका डा मनोज चौधरीले स्थापना गरेका हुन्  । कार्यक्रममा छैटौं महाधिवेशनमा सहयोग गर्ने विभिन्न संघ संस्था, व्यक्तिलाई समेत कदरपत्रले सम्मान गरिएको थियो ।  उद्घाटन सत्रमा कसले के भने ? महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रमा प्रमुख अतिथिको मन्तव्यको क्रममा यु्वा तथा खेलकुदमन्त्री तेजुलाल चौधरीले थारु कल्याणकारिणी सभा माघी महोत्सव मनाउन, थारु महिला समाज जितिया मनाउन मात्र स्थापना भएको भान भएको तिक्तता पोखे । थारुको नाममा खोलिएको कुनै संस्थाले द्रुत गतिमा कुनै सार्थक काम गर्न नसकेकोमा उनको असन्तुष्टि थियो । ‘कार्यक्रममा घोंघी खाने र मोटाउने’ बाहेक अर्थोक हुन नसकेको उनले बताए । थारु कल्याणकारिणी सभालाई कार्यालय बनाउन जग्गा तथा घरको लागि कति रकम चाहिन्छ, म जुगाड गर्छु भन्दा पनि कुनै ठोस प्रस्ताव नआएको उनको भनाई थियो । ‘थाकसले कति जना थारु विद्यार्थीलाई हालसम्म छात्रबृत्ति दियो ?’ कार्यक्रममा उपस्थित थाकसका केन्द्रीय अध्यक्ष प्रेमीलाल चौधरीलाई उनले प्रश्न तेस्र्याए । काम नगर्ने संस्था स्थापना गरेर समय वर्वाद गर्नुभन्दा आफ्ना छोराछोरीको पढाइ लेखाइमा ध्यान दिन उनले आग्रह गरे ।  मन्त्री चौधरीले नयाँ पत्रकार जन्माउन नसकेकोमा थारु पत्रकार संघप्रति तिक्तता पोख्दै संघलाई तालिमका लागि रकम चाहिए सघाउन तयार रहेको बताए । उनले थारु पत्रकार संघका लागि आफूबाट स्थापित सतौन स्मृति पत्रकारिता पुरस्कारका लागि हाललाई १ लाखको अक्षयकोष स्थापना गरिदिने घोषणा पनि गरे ।  उद्घाटन सत्रमा फोनिज वरिष्ठ उपाध्यक्ष तथा थापसका पूर्व अध्यक्ष तथा सल्लाहकार लक्की चौधरीले हाल थापसको १७ जिल्लामा शाखा बिस्तार हुनु तथा करिब ३ सय पत्रकार गोलबद्ध हुनुमा थारु पत्रकार संघकै देन रहेको बताए । त्यस्तै, थापसका पूर्व अध्यक्ष तथा सल्लाहकार डा कृष्णराज सर्वहारीले आफूहरुले दुःखजिलो गरी हुर्काएको थारु पत्रकारको छाता संगठनलाई प्रदीप लेखीको नेतृत्वले विगत ३ वर्षमा एक पटक पदाधिकारीहरुको पूर्ण बैठकसम्म नबसाली शुन्य अवस्थामा पुर्याएकोमा कामकार्वाहीको अवस्था हेरी माइनस जिरो नम्बर दिन मन लागेको तिक्तता पोखे । उनले संस्थाका संस्थापकहरुको योगदान सम्झिन तथा मुखपत्र फुलरियालाई निरन्तरता दिन आग्रह गरे ।  उद्घाटन सत्रमा थारु आयोगका सदस्य सुबोधसिंह थारु, थारु कल्याणकारिणी सभाका अध्यक्ष प्रेमीलाल चौधरी, नेपाल आदिबासी जनजाति पत्रकार महासंघ (फोनिज) का अध्यक्ष गजुृरधन राईले शुभकामना दिएका थिए ।  त्यस्तै, श्रमजीवि पत्रकार संघका अध्यक्ष जन्मदेव जैशी, जातीय पत्रकार संघका पदाधिकारीहरु, स्थानीय विकास प्रशिक्षण केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक कानुनलाल चौधरी, थापसका लागि पुरस्कार संस्थापक डा मनोज चौधरी, थापसका संस्थापक सदस्य तथा आदिवासी जनजाति विद्यार्थी महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद चौधरी लगायतले महाधिवेशन सफलताको शुभकामना दिएका थिए ।

जोतहनके गाउँ जोतपुरसे सिखे पर्ना सिख्खा

जोतहनके गाउँ जोतपुरसे सिखे पर्ना सिख्खा

६०५ दिन अगाडि

|

१८ फागुन २०८१

जट्टिक कलसे जोतपुर जोतहनके गाउँ हो, जे आपन पस्नम, आपन श्रमम विश्वास कर्ठ । उ गाउँक हर मनै किउ कलमसे जोट्ठ, किउ भाषणसे जोट्ठ, किउ आपन माटीम कोड्रा चलाक रकट चुहाक धर्ति फरगर करैठ । गाउँ सुधारक लाग औरक अस्या लागक नैपरट कना उदाहरण हो जोतपुर, जहाँ सबजे सचेत हुई एक हुई, पछ्गुरलपनह हटाइकलाग एकगठ होक समाज सुधार कर्ना कैख संस्था खोल्ठ । थारु समुदायक हर सवाल उठान करक लाग लागमेर कर्ठ । एक आपसम छोटसे बर मनैन्ख सम्मान कर्ठ, एक सभ्य गाउँ, एक अनुशासित गाउँ, जहाँक ठँर्यन आपन गाउँक लर्कन मजा डगर नेंगाइक लाग सुर्टा हरदम सुर्टा लेठ । ढ्यार दिनसे एक बात मनम काँटा गरहस चसकचसक कर, थारु साहित्य राष्ट्रिय सम्मेलन कर जाइटि, देशदुन्यासे कबिलन बलाइटि,कहुँ मेजमानीम कमि हुइ ट ? कठ ‘एक दिनके खान, सौ दिनके बखान’ । मनो ओकर ठिक उल्टा हुइल, रस रस यी सुर्टाह चुट्कीसे छुमन्टर करडेल जोतपुर गाउँक कबिलन । दुरदुरिक कबिलनके बैठाइसे लैख, खानपीन, नाचखोर डेखाक हमार मन हलुक कराडेल । राजापुर नगरपालिकाके सहयोग अतुलनिय रह, थारु भाषा, साहित्य, संस्कृतिम नगरप्रमुखके लगाव देख्ख फोँहि लागल । यूनिक नेपालके चाक्कर ओज्रार अंगनम गहजर गहजर मन्ड्रक नाच हेर्टी सुहावन रह । थारु लोक कला साहित्य, संस्कृति बचाईक लाग करल युनिक नेपालके बखान म्वर यी शब्दसे कर्लसे न्याय नै हुइ । जोतपुर जोधनक गाउँ ठर्हल, सक्कुजे एकगठ होक यी सामाजिक जुम्मा मान्ख एक्को झन्झट नै मन्ल । देवदुर्गनके पुजापाठ समझ्क, रात बिराट कबिलनके रेखदेख, स्यावा, सुरक्षम ध्यान डेहल देख्ख बहुट सुरक्षित लाग । जोतपुरके बारेम एक्ठो बाबु महा लिरौसीसे बखान कर्लि । गाउँक जग्घक चक्लाई, घरकुर्या, मनैनके जनसंख्या सक्कु मेरिक । उ तथ्यांक सुन्क ट लागट महि, आब राजापुर नगरपालिका केल नाई बर्दिया जिल्लम सब्बे शिक्षित गाउँ कौन हो कलसे सब्के मुहमसे जोतपुर निक्रने बा का कर कि घर घरसे निजामति सेवा, शिक्षा सेवा, उच्च ओहदाके सरकारी अधिकृति ओह जोतपुरके बिल्गठ । कला, संस्कृति, नाचखोरम फे महा आघ बाट गाउँक मनै, मर्डन ओ जल्यावन सब मिल्ख समाबेशीक केल नाही, बल्कि कामक जुम्मा फे महा लोभलग्टिक लागल । लर्का फे किउ कम नै ठर्हल, उ गाउँक हर लर्का शैक्षिक सामाग्री बनाख प्रदर्शनी कर्ल रल्ह । आब्बहसे आपन लर्कन थारुन्क हस्तकला, मौलिक चित्र बनाइ सिखाइट । कठ जस्ट ब्वाँट लगैबो ओस्ट त फारा फरि, आज उ गाउँक मेलमिलाम, सद्भाव, संस्कार डेख्ख मै नाजवाफ बाटु । थारु भाषा साहित्य साधनम लागन ढ्यार साहित्य सर्जकके पोस्टक घुर्घुट खोलाई हुइल । साहित्यक फँट्वाह फर्गर करुइया, आपन रकट पस्ना मिलुइया मैगर डाडु सुशिल चौधरीह थारु साहित्यक पुरस्कार ओ दर्जनौ अनाथ बच्चनके डाई सानु चौधरीह प्रतिभा महिला सशक्तिकरण पुरस्कारसे मानमर्जाद कर पाक फे मनम फोँही उठल । थारु समुदायसे ६ ठो विद्यावारिधि करुया थारु विद्धानहुकन फे सम्मान कर पैली, जिहिसे यी ९वौ थारु साहित्य राष्ट्रिय सम्मेलनके इतिहासम लौव कामक ढर्का खिच गैल । हर बरस हमार थारु साहित्य सम्मेलनके उद्देश्य रहठ, जौन ठाउँ कर्बो, उ ठाउँ परिबेशसे नखाईल मुद्दा, सवाल उड्गराक सम्बन्धित निकाय, सरोकारवालनके ध्यान खिच्ना । ओह ओर्से शिक्षा क्षेत्रम मजा संभावना बोकल राजापुरके शिक्षक डगरम विषयगत विद्धानहुकनसे मुरी माठ लरागैल । राज्यके नजरसे ढुंगिल बिल्गैना उ बिकासके कटबेन्ह्वा कसिन हटैना बातम फे दन्त बझान हुइल । ओत्र केल नाही, थारु लोक गाथा बर्कीमार ओ पन्डावनके चरित्रम फे गुरसुरावन हुइल । द्वन्द्वकालके उ दर्दनाक घटना जहाँ ६८० ठो द्वन्द्व पीडितके केक्रो हत्या कैगिल त किहुँ बेपत्ता पारगैल ओ १०२ जे ट आपन शरिल सह्यार नैसेक्ना अपांग होगिल, ओइनके सवालम फे थारु आयोग ओ स्थानीय सरकारसे जवाफ खोज्गैल । युनिक नेपाल जे सामाजिक रुपान्तरणके बर्वार काम कर्टि आइल बा, ओकर बखान कर्क नै डटकर्लि । दिनभरिक बुद्धिबिलाससे डट्करल मनह हलुक बनाइक लाग देशभरसे आईल ठँर्यन्क गीत, गजल, मुक्तक सुन्क मन हहराइल, अंगना चम्पन लागल ।  ड्वासर दिन बिन्ह्यसे १२ ठो सफल मनैनके जिवन्त अनुभव सुन्ख मनम काँटा फुल, आँग झमझमाए, बल चुरचुराए कि मै फे ओस्ट बनम । अपांग रहल मनैन हम्र सड्डभर हिउहैबो लेकिन फरक क्षमता रहल अल्लु अर्जुनके संघर्षसे बहुट भेम्ह्रल युवनके निंद खोल डिहल ।  द्वन्द्व पीडितके दुख सुन्ख आँस नै रोक सेक्गैल, महा पस्टो लागल कास उ सब मनैन जे मारगैल, बेपत्ता पारगैल, अपांग बनागैल, ओइन उ पीडासे बचाइसेक्जाइठ ट ? युवा उद्यमी, पर्यटन व्यवसायी, जनप्रतिनिधि, शिक्षक, सेना, आयोगके आयूक्त हुकनके जीवन संघर्ष ओ प्रभावशाली कथासे मनैन हुरचुला डेहल ।  हमार संम्मेलनह देश बिदेशसे एक कप चिया, पठुइया सक्कु मैगर कबिलन सम्झली ओ धन्यवाद डेली । ओत्र केल नाही, यी एक कप चिया गाला कलक राज्यह प्रतिकात्मक पेंचमर्ली कि कैह्यासम हम्र सवट्यक लर्कनहस रना ट ? ठुम्रार बसघरा बातचितम पुरुबसे पच्छिउक घरगोस्यन खोब गाला उरैल, आपन डुखडुख्वास साटफेर कर्ल ।  थारु भाषा, साहित्य, संस्कृतिह मैया करुइया राजधानीक नामुद सलिमा बनुइया मनै फे आपन प्रबचनसे हमार सम्मेलन आउर चोखा करैल । सलिमा का बनल, का नैबनल ? पैढारम थारुन्के साहित्यिक खेट्वा क्वार बा, अभिनसम किउ हरफार जोट्ल नैहुइट, यी काजे पर्टि ढर्ना कैख हम्र  खोब डक्लावा पैली । ३०० से ढ्यार मनैनक जुट्ह्याला महा गुड्गर रह, जहाँ पूर्व मन्त्री, आयोगके आयूक्त, नगरप्रमुख, संस्कृतिविद्, विषयगत ज्ञाता, शिक्षक, बरघर, साहित्यकार, लेखक, पत्रकार, ठँर्यन, जल्यावन, लर्कापर्का सबमेरिक मनैनके कचहेरी रह, जहा हर मनै आपन मनमौजी बात पुछ पाइठ, आपन बात लिरौसीसे ढार पाइठ । उ सक्कु मनैन फेर्को म्वर ओर्से धन्यवाद बा जे आज हमार साहित्यिक आङ्ग हल्क्वा डेहल । देशभरिक कबिलन जे आपन अमुल्य समय ओ आपन कृति, रचना लैख उपस्थित हो डेहल,  उद्यमी ओ समाजसेवीन जे आपन सामाजिक जिम्मेवारी समझख यी सम्मेलनम आर्थिक जुटा डेहल,  पत्रकारन जे आपन कलमसे हमार सनेस देशदुन्या छिट्का डिहल,  जोतपुरक बरघर बगाल जे हमार खानासे लैख बैठना व्यवस्था एकदम मजा बना डेहल,  यूनिक नेपालके टिम जे आपन श्रोतसाधन, प्रविधि, आर्थिक सहयोगसे यी सम्मेलनह लिरौसी बना डेहल, राजापुर नगरपालिका जे थारु भाषा, साहित्य, लोक कला, संस्कृति, परम्परा, इतिहासक सहचिन बचाइक लाग बहुट भारी योगदान करल । यी सक्कु बाट सुनाख आज म्वर मन रुवाहस हलुक हुइल बा, यी हमार साहित्यक महाअभियानम सङ्ग नेंगुइयनक हर उ पउलीक माटीक टिका लगाख सुरबाद लेहटु । जयगुर्बाबा  

थाकस क्षेत्रीय समिति देउखुरीको अध्यक्षमा गोकुल चौधरी

थाकस क्षेत्रीय समिति देउखुरीको अध्यक्षमा गोकुल चौधरी

६१५ दिन अगाडि

|

८ फागुन २०८१

थारु कल्याणकारिणी सभा (थाकस) क्षेत्रीय समिति देउखुरीको नयाँ समिति फागुन ७ गते सर्वसम्मत रुपमा चयन गरिएको छ ।  थाकसको तालिम हल लमही–३ स्थित, उत्तर मजगाउँको तालिम प्राङ्गणमा फागुन ६ गते सुरु भएको १७औ अधिवेशनमा गोकुल प्रसाद चौधरी सभापति चयन भएका हुन् । यस अघि उनी वरिष्ठ उपसभापति थिए । त्यस्तै वरिष्ठ उपसभापतिमा बालगोविन्द चौधरी छानिएका छन् । यस अघि उनी लामो समय सचिव थिए । त्यस्तै, कार्यसमितिको अन्य पदाधिकारीमा चन्द्रा चौधरी, उपसभापति, किरण चौधरी उपसभापति, यम बहादुर चौधरी  सचिव,  शशी कुमारी चौधरी सहसचिव तथा प्रभावती कुमारी चौधरी कोषाध्यक्ष छानिएका छन् । यसैगरी, सदस्यमा मनिराम चौधरी, कर्कट चौधरी, शिव कुमार चौधरी, पुरन प्रसाद चौधरी, श्रीराम प्रसाद चौधरी, बसन्ती चौधरी, मंगल प्रसाद चौधरी, देवमणि चौधरी, निरज चौधरी, राजेन्द्र कुमार चौधरी र कल्पना चौधरी रहेका छन् ।            अधिवेशनको सभापतित्व सभापति प्रकाशकुमार चौधरीले गरेका थिए ।

बर्दिया, बेलवाको किसान विद्रोहमा क–कसले पाएका थिए वीर गति ?

बर्दिया, बेलवाको किसान विद्रोहमा क–कसले पाएका थिए वीर गति ?

६२२ दिन अगाडि

|

१ फागुन २०८१

दिनेश प्रसाद श्रेष्ठ २००७ सालअघि र त्यसताक राजापुर बर्दिया जिल्लाकाे प्रमुख ब्यापारिक स्थान थियाे। ताक्लाकाेट (तिब्बत) देखि भारतसम्म यहाँबाट उपयाेगी सरसामानहरु यहाँ भएर आयात-निर्यात हुन्थ्याे। यसैले यहाँ बर्दियाकाे प्रमुख भन्सार अड्डा, बजार अड्डा र प्रमुख थाना पनि थियाे। बर्दियाकाे मूख्य चहलपहल यहाँ हुन्थ्याे। २००७ सालकाे नेपाली कांग्रेसद्वारा सञ्चालित क्रान्तिमा यहाँ कब्जा जमाउन खटिएका टाेलीहरुमा क्रान्तिकाे महासञ्चालक महेन्द्र विक्रम शाह र क्रान्तिकारीहरु: निर्मल लामा (पछिल्लाे कालमा नेकपा, चाैथाे महाधिवेशनकाे महमन्त्री), बिष्णु बहादुर मानन्धर (पछिल्लाे कालमा नेकपा-संयुक्तकाे महामन्त्री), राजेश्वरी प्रसाद उपाध्याय, शिध्दिगणेश मानन्धर, बद्रीराम भण्डारी, गाृपाल बहादुर कर्माचार्य, प्रेमलाल तुलाधर र गाेविन्द बहादुर श्रेष्ठ खटिएका थिए। यी क्रान्तिकारीहरुलाई राजापुर, मुरैयाका भागवतदास थारु,  राजापुर, बदालपुरका उत्तमराम थारु र प्रयागराज थारु लगायतका स्थानीय क्रान्तिकारी युवाहरुले सघाएका थिए।  यी क्रान्तिकारीहरुले स्थानीय जाेताहा कमैया किसानहरुलाई तत्कालीन नेपाली कांग्रेसकाे नीति अनुसार "जग्गा जाेत्नेकाे, बाली कमाउनेकाे" नाराले जागृत गरिएकाे थियाे। यी क्रान्तिकारीहरुले डाेटी थानाबाट खटिई राजापुर थानामा आएका मिलिसिया सुबेदार निरख बहादुर पर्छाई (पछि २०१५ सालमा दैलेखबाट संसद सदश्यमा निर्वाचित) लाई कन्भिन्स गरी आफुमा मिलाएका थिए र ५१ जना मिलिसियाहरु भएकाे राजापुर थाना समेत सबै अड्डाहरु २००७ साल पाैष २७ गते (९ जनवरी १९५१) काे दिन कब्जामा लिएका थिए। राजापुर कब्जा भएकाे ३ महिना १८ दिनपछि २००७ साले क्रान्तिबाट जागृत भूमिहिन कमैया किसानहरुले आफुले जाेतेकाे र उब्जाएकाे अन्नबालीकाे तिभागा (टिकुर) बटैया आफुहरुले पाउनु पर्ने नत्र बट‌ैया गर्न नदिने माग राखेर बेलवा गाउँ, भौंरा ( पहिलेकाे मानपुरटपरा गाविसकाे र ऐलेकाे राजापुर नगरपालिका, वडा नं. ६) मा जमिन्दारकाे खलिहान घेरेका थिए। साेही खलिहान घेरेर बसेका किसानहरुमाथि तत्कालीन प्रशासनबाट २००८ साल वैशाख १५ गते (२८ अप्रिल १९५१) शनािवारका दिन साँझ ५.०० बजे गाेली हान्न लगाइएकाे थियाे। यस गाेलीकाण्डमा शहीद हुनेहरु र घाइते हुनेहरुकाे नामावलीतथा अन्य बिवरण तल दिएकाे छु।  याे काण्ड घटेकाे थाहा पाएपछि तत्कालीन गृहमन्त्री बिश्वेश्वर प्रसाद काेइराला दु:खी भई भावविह्वल भएर अश्रुपुरित भएथे रे। उनले घटनाकाे १० दिनमै यसकाे जाँचबुझ गर्न मन्त्रीसहित ६ जनाकाे टाेली राजापुर पठाएका थिए र यस टाेलीले ११ मई १९५१ मा राजापुर पुगेर छानवीन गरेकाे थियाे। स्रोतः दिनेश प्रसाद श्रेष्ठको  फेसबुक वाल

विद्यालय स्तरबाटै थारु संस्कृति जगेर्नाको प्रयास

विद्यालय स्तरबाटै थारु संस्कृति जगेर्नाको प्रयास

६२६ दिन अगाडि

|

२७ माघ २०८१

दिवाकर पोखरेल दाङको लमही नगर पालिका १ नर्तीको सुर्य विनायक माविमा अध्यनरत छात्रा अरुणीमा चौधरी र उहाँका साथीहरु लठ्ठी नाचमा नाच्दै छन् । शिक्षक छत्र चौधरी र विनोद कुमार चौधरीले मादलको ताल दिइरहँदा हातमा लठ्ठी लिएका छात्राहरुले एक आपसमा लठ्ठी ठोक्काउँदै नाच्दैछन् ।  मञ्चमा नाच भइरहेको छ । अन्य छात्र छात्राहरु डिग्री, खरिया, वरिया लगायतको थारु परिकार बनाउँदै अतिथिहरुलाई खुवाइरहेका छन् । थारु पोषाकमा सजिएका शिक्षक शिक्षीका र छात्र छात्राहरु हेर्दा झट्ट हेर्दा चिन्न अप्ठेरो छ । नजिकै स्टलको व्यवस्था गरि थारु संस्कृति झल्काउने पूराना सरसामान राखिएको छ ।  यो दृश्य  माघ २५ गते  दाङको लमही नगरपालिका ६ मा अवस्थित आदर्श नमुना मावि देउपुरको हो । स्थानीय संस्कृतिलाई संरक्षण गर्ने उदेश्यका साथ विद्यालय स्तरबाटै यसको अभ्यास थालिएको छ । लमही नगरपालिकाको आर्थिक सहयोग र आदर्शन नमूना माविको आयोजनामा थारु संस्कृति र परिकारको प्रदशैन गरिएको हो । प्रथम थारु कल्चरल एण्ड फेस्टीभल कार्यक्रम २०८१ नाम दिएको उक्त कार्यक्रममा आफ्नो संस्कृति सहितको नृत्य प्रदर्शन गर्न र पोशाकर परिकार प्रदर्शन गर्न पनि छात्रछात्राहरु एक आपसमै प्रतिस्पर्धा गरेजस्तै देखिन्थे । थारु संस्कृतिका जानकार तथा अनसन्धानकर्ता उदयराज आलले यस्ता कार्यक्रमले विद्यार्थीले विद्यालय स्तरमै स्थानीय सस्कृतिबारे जानकारी लिने भएकाले स.स्कृति संरक्षणमा महत्वपूर्ण हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो,‘संस्कृति संरक्षणको विभिन्न उपाय मध्येको एउटा महत्वपूर्ण कार्यक्रम पुस्तान्तरण पनि हो, जानेकाले दोस्रो पुस्तामा हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रमलाई प्रयोगात्मक रुपमा प्रदर्शन गर्दा निकै प्रभावकारी हुन्छ ।’ आदर्श नमुना माध्यमिक विद्यालयका शिक्षक गृहराज चौधरीले पाठ्यपुस्तकमा लेखिएको कुरा भन्दा विद्यार्थीले प्रत्यक्ष सहभागि हुँदा शिक्षण सिकाई झनै प्रभावकारी हुने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘शिक्षीकाहरुसँग विद्यार्थीलेसँगै परिकार पकाएका छन् सँगसँगै नाचेका छन् थारु संस्कृति झल्कने समाग्री आफैले प्रदर्शन गरेका छन् यस्ले संस्कृति संरक्षणमा ठूलो टेवा दिएको छ ।’ स्थानीय सरकारले पनि स्थानीय संरक्षण गर्ने काममा लगानी गर्न थालेको छ । लमही नगरपालिका प्रमुख जोगराज चौधरीले विद्यार्थीलाई सधै एउटै पुस्तकबाट एकै खालको कुरा भन्द्या प्रयोगात्मक हिसावले फरक विषयवस्तु शिक्षण गर्दा प्रभावकारी हुने भएकाले स्थानीय सरकारले यस्तो कार्यक्रममा लगानी गरेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो,‘ल हेर्नुस यो कार्यक्रमले अन्य समुदायको लागि पनि सिक्ने अवसर त भयो नी, अनी हाम्रो नयाँ पुस्तालाई आफ्नो संस्कृति यस्तो रहेछ भनेर केहि जानकारी देखेरै थाहा भयो ।’  लमही नगरपालिकाले कार्यक्रमको लागि एकलाख रुपियाँ आर्थिक सहयोग गरेको रकम अपुग भए विद्यालयले लगानी गर्ने आदर्श नमूना मावि देउपुरका शिक्षक तिलक गिरीले जानकारी दिनुभयो । गोरखापत्रबाट