Above News Title

‘सर्वहारी’के सम्झनामे थारु ‘हेडसर’ लोग 

अंग्रेजी भासक् किल सेवा कर्लकमे पस्टो बाः मंगलप्रसाद चौधरी
‘सर्वहारी’के सम्झनामे थारु ‘हेडसर’ लोग 

                                        दाङदेउखर, राप्ती गाउँपालिका–८, पिपरीक् पैल्हक हेडसर मंगलप्रसाद चौधरीक् घरअंगनामे लेखक कृष्णराज सर्वहारी

आज्कल देउखरओर बटुँ । इहे कुँवार १० ओ ११ गते दाङ, घोराहीके कविला रेसोर्टमे हुइल ‘थारुज क्याराभान कन्क्लेभ’मे भाग लेना सिलसिलामे डस्यासे कुछ अगमने काठमाडौंक् खोभल्टिमेसे उटर गइल रहुँ । उ बहसमुलक कार्यक्रममे थारु समुदायसे सम्बन्धित १८ ठो कार्यपत्र अपनेमे ऐतिहासिक रहे । डस्यक् टिकाके बिहाने देउखर नारायणपुर होटल सिक्सटी नाइनमे थारु भासाके लावा डग्गर त्रैमासिक आपन १६औं बार्षिकोत्सव मनाइल, उ कार्यक्रमके बर्का पहुना रहुँ । इ लगायट फुटकर आउर फेन कार्यक्रम रहे । 

लावा डग्गर त्रैमासिकसे काठमाडौं, कीर्तिपुरमे सँगे रना मैगर संघरिया शत्रुघन चौधरीहे सम्मान कैटि रहि । उहाँसे उक्वार भेट करक लग उहाँक् घर दाङदेउखर, राप्ती गाउँपालिका–८, पिपरी गाउँक् भिट्टर खुँस्टल रहुँ । उहे गाउँक् मस्टरवा सुवर्णमान चौधरी गाउँमे डोरयइटि रहिँट । हुँकार घरसे पानी पिके निकरलि टे उहाँ कहलाँ, हेडमास्टर मंगलप्रसाद चौधरी बिमार बटाँ । चलि, एकघरि भेंट कर लि । 

पैल्हक हेडमास्टर मंगलप्रसाद चौधरीक् घर पुग्लि टे उहाँ बैसाखिके सहाराले बरबट्टि सरबट्सट्टि नेंग्ना प्रयास कैटि रहिंट । हमार लग बैठ्ना कुर्सी आइल । सँगे उहाँ फेन बैठ्लाँ । ८० बरसके उमेर टेक्टि रहल उहाँ पुछ्लाँ, ‘अपने सर्वहारी हुइ ना ?’

ओट्रा उमेर, उपरसे गुरुसे भेट नइ हुइल बहुट साल हो गइल रहे । महि बहुट फोंहि लागल कि ओट्रा बुढापामे फेन उहाँ महि पहिचन्लाँ । मंगल गुरुहे मैं काठमाडौंसे देउखर डस्या मन्ना बहानामे उप्रक् २ कार्यक्रमके जिकिर करलुँ । उहाँ कहलाँ, ‘अपेनक खबर लेटि रठुँ । बहुट खुसि लागठ, अपने लोग थारु भासा साहित्यहे मलगर बनैनामे दिलोज्यान डेके लागल बटि । मै टे अंग्रेजी बिसयके मास्टर बन्के जिन्गि भर अंग्रेजी भासा, साहित्यके वकालत करलुँ । अपन मातृभासा थारुके कोनो सेवा नै करे सेकलमे पस्टो लागठ । आब मन लागके का कइना हो, उमेर चला गइल ।’ 

गुरुसे उहाँक् घर बट्वइटि रहल समयमे संघरिया शत्रुघन चौधरी फेन काठमाडौंसे आ पुग्लाँ । उहाँ फेन एकघरि गुरुके उहाँ छिरलाँ । अपनेहे पुँछके अपनेहे हँुक्रा भरके पह्रैना उहाँक् सैलि बहुट मन परे कना सुनैलाँ ।  

बिसं २०३७ सालमे मैं दाङदेउखर श्री बाल जनता उच्च मावि (पहिले मावि किल) मे ३ कलास पह्रेबेर मंगलप्रसाद चौधरी हेडमास्टर रहिँट । टब्बे ३ कलासके जिल्लास्तरिय परिक्षा होए । हेडमास्टरके रुपमे मंगलप्रसाद चौधरीके सहि करल ३ कलासके मार्कसिट मोर घरक् सन्डुखामे सुरक्षित रहल हस लागठ । टब्बे अंग्रेजी बिसय एकफाले ४ कलाससे किल पह्रा जाए । ४ कलास पह्रेबेर हेडमास्टर राजेन्द्रप्रसाद चौधरी आ पुगल रहिँट । उहाँक् फेन अंग्रेजी बिसय रहिन । मंगल गुरु सिसहनिया या गोबरडिहा सरुवा होके गइलाँ । महि अंग्रेजी राजेन्द्र गुरु जो पह्रैलाँ । 

राजेन्द्र गुरुके घर गढवा गाउँपालिका खर्गुपुर हुइन् । उहाँ हाल गउँहिम खेटिपाटिमे डँटल सुन गइल बा । बनगाँवा स्कुलिम जो उहाँक् डेरा रहिन । पियन देवी चौधरी उहाँहे खाना बनाके खवाइट । सुखके घरे जाके अटवारके स्कुल लग्नाबेला अपन गाउँ खर्गुपुरसे राप्ती लडिया नाँघके छिंगटपुर, राजपुर–बुटकह्वा, छुटकी घुम्ना हुइटि उहाँ स्कुल आइंट । अनुशासनमे महाँ आँखर उहाँक् बोलि सुन्के फेन हम्रे डराइ । छुटकी घुम्नाक् मैं डग्रक आँरिटिर बन्सि लगाइक डराउँ । उहाँ भल्भाग इहे डगर अइहिं ओ महि बन्सि लगाइट भेटैहि टे मोर का हाल हुइ कना लागे । भल्चे उ नौबट नै आइल । 

आइ, जे जहाँ बटि, आ आपन गुरुलोगनके कर्लक योगदानके पोस्टा बनाइ । गुरुन्हे असलि गुरु दक्षिणा इहे रहि कि ? 

राजेन्द्र गुरु पाछे लर्कापर्का, गुरुमासहिट सपरिवार स्कुल अइलाँ । उहाँक् बर्का छावा सुरेन्द्र चौधरी ओ बर्कि छाइ सुनिता चौधरीसे हम्रे क्लासमेट हुइ । उहाँक् मझला छावा पैल्हक सांसद योगेन्द्र चौधरीसे हमारसे छोट कलासमे पह्रिट । उहाँलोगनसे मै महा हलि घुलमिल हुइलुँ । कबो जबो उहाँलोगनके भन्सम् मिझ्नी फेन खइलुँ । स्कुल पह्रहि बेर उहाँलोगनके घर खर्गुपुर पहुनि खाइ फेन गइलुँ । 

                                                 पैल्हक हेडसर राजेन्द्रप्रसाद चौधरी बर्का छावा सुरेन्द्र चौधरीहे डसैहा टिका लगाके आर्शिवाद डेटि, साथमे गुरुमा ।

पहिले एसएलसी परिक्षम् किल ब्याक लागल सुन्जाए । अम्रिकासे पह्रके आइल राजेन्द्र गुरु ४ कलास पह्रेबेर अंग्रेजीमे ब्याक लगा डेलाँ । ६ कक्षम् पह्रना डाडु ऋषिराजके फेन उहे बिसयम् ब्याक लाग गइल रहिन् । संघरेन पास होके फोहाइट । हम्रे जुन मुँह लट्कोइले कोचिङ कलास पह्रे जाइ । ब्याक डेके पास हुइलि, डोसर बरससे डाडा भाइ फस्ट सेकेन आइ लग्लि । राजेन्द्र गुरुके छोटे कक्षम् ब्याक लगाके कोचिङ कलास पह्राके मौका परिक्षा डेह्वाके लर्कन पह्राइप्रति सचेत करेन गुन मैं जिन्गि भर भुलाइ नइ सेकम । इ संझनाके पुँछि जोराके कोनो डिन लम्मा बनइना मना बा ।

महि लागठ, मंगलप्रसाद, राजेन्द्र प्रसाद चौधरी जे जिन्गि भर अंग्रेजी भासाके सेवा करलाँ । उहाँलोगनके अंग्रेजी साहित्यके टमान मिथक थारु भासामे अपने मौलिक साहित्यमे उटारके थारु साहित्यके बखारि भरे सेक्टाँ । समय गुजर सेकल । आब उहाँलोगन्से बट्वाके शिक्षा, समाज सुधारमे उहाँलोगनके कइलक योगदानके मजा पोस्टा बनाइ सेक्जाइठ । देउखर गंगदी स्कुलके हेडसर पुरन चौधरी फेन बहुट बरस पह्रैलाँ । आइ, जे जहाँ बटि, आ आपन गुरुलोगनके कर्लक योगदानके पोस्टा बनाइ । गुरुन्हे असलि गुरु दक्षिणा इहे रहि कि ? 

प्रकाशित:

३८७ दिन अगाडि

|

२१ असोज २०८२

रेशम चौधरीको उम्मेदवारी विरुद्ध उजुरी किन ?
रेशम चौधरीको उम्मेदवारी विरुद्ध उजुरी किन ?

१४७९ दिन अगाडि

|

२५ असोज २०७९

डा. केआई सिंहको बिर्तावाल ‘गुलयारी’ : थारू उपर कहिल्यै नमेटिने ती घाउहरू
डा. केआई सिंहको बिर्तावाल ‘गुलयारी’ : थारू उपर कहिल्यै नमेटिने ती घाउहरू

१५१३ दिन अगाडि

|

२१ भदौ २०७९

स्वतन्त्रहरु अनि नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको उदयको दस्तक
स्वतन्त्रहरु अनि नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको उदयको दस्तक

१५२३ दिन अगाडि

|

१२ भदौ २०७९

‘रेशम रक्तबीज हो, एक रेशमको उमेदवारी खारेजले हजार रेशम जन्मिन्छन्ः’ हिमाञ्चल भट्टराई
‘रेशम रक्तबीज हो, एक रेशमको उमेदवारी खारेजले हजार रेशम जन्मिन्छन्ः’ हिमाञ्चल भट्टराई

१४७८ दिन अगाडि

|

२६ असोज २०७९

टीकापुर घटनाको मुद्दा फिर्ता नलिइए नागरिक उन्मुक्तिका सांसदले शपथ नलिने 
टीकापुर घटनाको मुद्दा फिर्ता नलिइए नागरिक उन्मुक्तिका सांसदले शपथ नलिने 

१४२७ दिन अगाडि

|

१५ मंसिर २०७९

रातीसम्म नाचगान गरेको भन्दै टीकापुर प्रहरीबाट जानकीका ३ जनालाई पक्राउ
रातीसम्म नाचगान गरेको भन्दै टीकापुर प्रहरीबाट जानकीका ३ जनालाई पक्राउ

१४८३ दिन अगाडि

|

२० असोज २०७९

टीकापुर घटना राज्यसत्ताले चलाखीपूर्ण रूपमा घटाएको घटना होः मोहना अन्सारी
टीकापुर घटना राज्यसत्ताले चलाखीपूर्ण रूपमा घटाएको घटना होः मोहना अन्सारी

१४१६ दिन अगाडि

|

२७ मंसिर २०७९