१ पैसा लिन्न भनी चुनाव जितेका धनगढीका मेयर हमालले आफ्नो तलब कहाँ–कहाँ खर्च गर्दैछन् ?

१ पैसा लिन्न भनी चुनाव जितेका धनगढीका मेयर हमालले आफ्नो तलब कहाँ–कहाँ खर्च गर्दैछन् ?

१४४५ दिन अगाडि

|

१५ असोज २०७९

रेशमलाई भेट्न कारागारमै पुगे माधव नेपाल

रेशमलाई भेट्न कारागारमै पुगे माधव नेपाल

१४४५ दिन अगाडि

|

१४ असोज २०७९

 नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपाल र निलम्बित सांसद रेशम चौधरीबीच भेटघाट भएको छ ।  डिल्लीबजार कारागारमा थुनामा रहेका नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका नेता रेशम चौधरी र नेपालीबीच शुक्रबार भेटघाट भएको हो । भेटमा अध्यक्ष नेपालले चौधरीको रिहाइका लागि प्रधानमन्त्रीसँग कुराकानी गर्ने आश्वासन दिएको डिल्लीबजार कारागार स्रोतले जानकारी दिएको छ । अध्यक्ष नेपालले चौधरीलाई भने, ‘तपाईँ राजबन्दी हो, तपाईँमाथि अन्याय भएको छ, यो विषयमा म प्रधानमन्त्रीसँग कुराकानी गर्छु ।’ चौधरी चार वर्षदेखि डिल्लीबजार कारागारमा बन्दी छन् ।   चौधरी र नेपालबीचको भेटघाटलाई चुनावी भेटघाटको रुपमा लिइएको छ । उनीहरुबीच चुनावी तालमेलबारे समेत कुरा भएको बताइएको छ । यसै गरी विहीबार पूर्व सांसद जनकराज चौधरीले कारागारमा पहिलो पटक रेशम चौधरीलाई भेटेका छन् । 

एकाएक भावुक बनेकी रञ्जिताले भनिन्, ‘सबैका मान्छे दशैं मनाउन आउँदैछन्, मेरो श्रीमान पनि आएको भए’

एकाएक भावुक बनेकी रञ्जिताले भनिन्, ‘सबैका मान्छे दशैं मनाउन आउँदैछन्, मेरो श्रीमान पनि आएको भए’

१४४७ दिन अगाडि

|

१२ असोज २०७९

नागरिक उन्मुक्ति पार्टीकी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठ चौधरी मञ्चमा एकाएक भावुक भइन् । कैलालीको लम्कीमा बुधबार आयोजित पार्टी प्रवेश तथा भेटघाट कार्यक्रममा उनी नेपालीको घर आँगनमा भित्रिसकेको दशैं र दशैंमा हुने उल्लास र रौनकतालाई स्मरण गर्दै भाव विह्ल भइन् । श्रीमान रेशम चौधरीसहित घर परिवारसँगै दशैं मनाउन पाउने आशाभाव पोख्दै भनिन्, ‘धेरै कुरा भन्न चाहान्न । दशैं घर आँगनमै पुगिसकेको रहेछ । तपाईहरुको बुवा, छोरा पनि दशैं मनाउन घर पुगिसकेका होलान् । पुग्दै होलान् । मलाई पनि लाग्छ, मेरो श्रीमान पनि दशैं मनाउन घर आएको भए मलाई कस्तो अनुभूति हुन्थ्यो ? जो–जो कारागारमा छन्, उनीहरु पनि घर आएको भए उनीहरुका घर परिवारमा कस्तो खुशयालीको माहोल हुन्थ्यो । सबै जना बाटो कुरेर बसेका छौ आजभोलि ।’ उनले २०७२ मा संविधान बनिरहँदा आफुहरु पनि यो देशको नागरिक भएकोले पहिचान र अधिकार चाहियो भनिरहँदा आफूमाथि राज्यबाट चरम दमन र अत्याचार भएको उल्लेख गरिन् । त्यो दमन र अत्याचार सहेर बस्न बाध्य भएको बताउँदै त्यसैको उन्मुक्तिको लागि नागरिक उन्मुक्ति पार्टी गठन भएको उनले स्पष्ट पारिन् । उनले आफ्ना आफन्तजनसँग यो दशैं मनाउँन नपाए पनि आउँदो माघी भने अवश्य पनि घरमै मनाउने आशा व्यक्त गरिन् । टीकापुर घटनाका जेलबन्दीहरु घर आउनेमा विश्वास पनि दिलाइन् । जसको लागि आउँदो मंसिरमा मतदाताको साथ चाहिने आशा राखिन् । ‘गएको पुसमा दर्ता भएको पार्टी आज कैलालीको सबैभन्दा ठूलो पार्टी बन्न सफल भएको छ । आउँदो मंसिरमा हामीलाई भोट दिइ राष्ट्रिय पार्टी बन्न सहयोग गर्नुस्’, उनले अगाडि भनिन् ‘हामीलाई ढकिया चिन्हमा भोट दिएर जिताउनुस् । म एउटा बचन दिन चाहान्छु, । यो दशैंमा हुँदैन होला । आउँदो माघी जसरी पनि आफ्नो घर परिवारसँगै मनाउने बाटो बनाइदिनुस् ।’  

मुक्त कमलरी विकास मञ्च कैलालीको अध्यक्षमा विन्द्रा चौधरी 

मुक्त कमलरी विकास मञ्च कैलालीको अध्यक्षमा विन्द्रा चौधरी 

१४४८ दिन अगाडि

|

१२ असोज २०७९

 मुक्त कमलरी बिकास मंच जिल्ला शाखा कैलालीको १२ औं  साधारण सभा तथा पाचौं अधिबेशन टीकापुरको जेसिस हलमा सम्पन्न भएको छ । अधिवेशनले मञ्चको नयाँ अध्यक्षमा  विन्द्रा चौधरीलाई चयन गरेको छ । यसका अन्य पदाधिकारीमा उपाध्यक्ष रुपनी चौधरी, सचिब रिता चौधरी, कोषाअध्यक्ष रजनी चौधरी चयन भएका छन् । त्यस्तै, सदस्यमा गीता चौधरी, बिपना चौधरी, श्वेता चौधरी रहेका छन् । उद्घाटन सत्रमा टीकापुर नगरपालिकाका मेयर रामलाल डंगौरा थारु, जानकी गाउँपालिका अध्यक्ष गणेश चौधरी लगायतले शुभकामना मन्तव्य दिएका थिए । 

हुलाकी राजमार्ग निर्माण अलपत्र पार्ने ठेकेदारलाई सरकारबाटै ‘पाँचौं पटक पुरस्कार’ !

हुलाकी राजमार्ग निर्माण अलपत्र पार्ने ठेकेदारलाई सरकारबाटै ‘पाँचौं पटक पुरस्कार’ !

१४५० दिन अगाडि

|

९ असोज २०७९

धनगढी : निर्माण व्यवसायीको चरम लापरवाहीले कञ्चनपुर जिल्लामा निर्माणाधीन हुलाकी राजमार्ग अलपत्र परेको छ । तोकिएको समय गुज्रेपछि पटक–पटक थपिएको म्यादमा पनि निर्माण सम्पन्न नहुँदा हुलाकी राजमार्ग अलपत्र परेको हो । ६२ किलोमिटर सडक ३० महिनाभित्र कालोपत्रे गरिसक्ने गरी पहिलो पटक सम्झौता गरिएको थियो । पहिलो पटकको म्याद सकिएर पाँच पटक म्याद थप गर्दा पनि निर्माण कार्य पूरा हुन नसकेको हो । यसरी ३० महिनामै सक्नुपर्ने काम ६५ महिना बितिसक्दा पनि निर्माण कम्पनीको लापरवाहीले पूरा हुन नसकेको हो । २०७३ फागुनमा निर्माण कम्पनी बाबाहंस सिद्धिकी शाही र शर्मा राजेन्द्र जेभीले हुलाकी राजमार्ग आयोजना कार्यालयसँग ३० महिनाभित्रै सडक कालोपत्रे गर्ने गरी सम्झौता गरेका थिए । तर, सम्झौता भन्दा दोब्बर समयावधि गुज्रिँदा पनि निर्माण कम्पनीले सडक निर्माण गर्न सकेको छैन । कसको म्याद कहिले–कहिले थपियो ? हुलाकी राजमार्ग आयोजना कार्यालय धनगढीका सूचना अधिकारी पदम मडैले चार पटकको म्याद सकिएर पाँचौं पटक म्याद थप भएको जनाए । उनका अनुसार कञ्चनपुरको हुलाकी सडक तीन खण्डमा ठेक्का दिइएको थियो । पहिलो र तेस्रो खण्ड शर्मा राजेन्द्र जेभी र दोस्रो बाबाहंस सिद्धिकीले पाएको थियो । कैलाली सदरमुकाम धनगढी र कञ्चनपुर सदरमुकाम महेन्द्रनगर जोड्ने उद्देश्यले कञ्चनपुरको डोकेबजारदेखि पुनर्वास–बेलौरी–बेलडाँडी हुँदै दैजी जोड्ने हुलाकी राजमार्ग कालोपत्रेका क्रममा कम्पनीले विभिन्न बहाना बनाउँदै अलमल गरिरहेका छन् । सूचना अधिकारी मडैका अनुसार डोकेबजारदेखि बेलौरीसम्म पहिलो खण्ड ०–२० किलोमिटर र बेलडाँडीदेखि शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज हुँदै दैजीखण्डको ४०–६२ गरी ४२ किलोमिटर लामो सडक कालोपत्रेका लागि शर्मा राजेन्द्र जेभी कम्पनीले ठेक्का पाएको थियो । हुलाकी राजमार्ग आयोजना र शर्मा राजेन्द्र जेभीबीच २०७३ फागुन १ गतेदेखि २०७५ भदौ ३० गतेसम्म सडक कालोपत्रे गर्ने सम्झौता भएको हो । तर, सम्झौता अनुरुप काम नसक्दा पहिलो पटक २०७६ चैत ३० गतेसम्म म्याद थपियो । उक्त अवधिमा समेत काम सम्पन्न नभएपछि दोस्रो पटक २०७७ साउन ४ गतेसम्म, तेस्रो पटक २०७७ माघ २ गतेसम्म र चौथो पटक २०७८ चैत ३० गतेसम्म थपिएको हो । थपिएका चारै पटकको समयमा काम गर्न नसक्दा निर्माण कम्पनीले पाँचौं पटक म्याद थपका लागि फाइल पेस गरेको थियो । तर पटकपटक म्याद थपका बाबजुद काम सम्पन्न नगरेको निर्माण कम्पनीलाई नै पुरस्कृत गरेजसरी सरकारले पाँचौंं पटक म्याद थप गरेको छ । मन्त्रिपरिषदको निर्णयले ती निर्माण कम्पनीलाई २०८० असार मसान्तसम्मका लागि म्याद थप गरेको आयोजना कार्यालयका सूचना अधिकारी मडैले जानकारी दिए । अहिलेसम्म पहिलो सडकमा ८० र तेस्रो खण्डमा ७५ प्रतिशतमात्रै प्रगति भएको जनाइएको छ । दोस्रो खण्डको बाबाहंस सिद्धिकी शाहीले बेलौरीदेखि (२०–४०) बेलडाँडीसम्म कुल २० किलोमिटर कालोपत्रे जिम्मा पाएकोमा ३० महिनामा पनि काम गर्न नसकेपछि हाल पाँचौं पटक म्याद थप गरिएको छ । २० किलोमिटर कालोपत्रेका लागि यस कम्पनीले ६५ महिना गुजारिसकेको छ । बाबाहंस सिद्धिकीशाहीले सम्झौता अवधिमा काम गर्न नसकेपछि पहिलो पटक २०७७ वैशाख १२ गतेसम्म, दोस्रो पटक २०७७ मंसिर ७ गतेसम्म, तेस्रो पटक २०७८ जेठ ७ गतेसम्म र चौथो पटक २०७८ माघ १ गतेसम्म म्याद थप भएको थियो । चार पटक म्याद थप गर्दा समेत काम गर्न नसकेपछि पाँचौं पटक म्याद थप भएको हो । हाल उक्त खण्डको प्रगति ७५ प्रतिशत रहेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ । पहुँचवाला ठेकेदार कुल ६२ किलोमिटर सडक निर्माण हुनुपर्नेमा हालसम्म ५५ प्रतिशतमात्रै प्रगति भएको बताइएको छ । गत असारमा चार–चार पटकको म्याद थप गर्दा समेत समयमै काम गर्न नसकेको भन्दै हुलाकी राजमार्ग आयोजनाले निर्माण कम्पनीविरुद्ध सूचना नै प्रकाशित गरेको थियो । तर शक्ति केन्द्र नजिकका ती ठेकेदारहरुको अगाडि आयोजना कार्यालय निरीह देखिएको छ । शर्मा राजेन्द्र जेभीका सञ्चालक भीम साउद नेपाली कांग्रेस डडेल्धुराका जिल्ला सभापति एवं परशुराम नगरपालिकाका निर्वतमान मेयर हुन् । बाबाहंस सिद्धिकी शाहीका सञ्चालक दीपेन्द्र बहादुर शाही नेपाली कांग्रेस डोल्पा जिल्ला सभापति हुन् । हुलाकी सडक निर्माणमा चरम लापरवाही हुन थालेपछि बेलडाँडीका स्थानीयवासी समेत रहेका एमाले प्रचार प्रसार विभाग केन्द्रीय सदस्य रोशन खड्का नेतृत्वको टोलीले शर्मा राजेन्द्र जेभीका सञ्चालक भीम साउदलाई भेटेर शीघ्र कालोपत्रे गर्न दबाब दिएका थिए । खड्काको टोलीसँग ठेकेदार साउदले वर्षा सकिए लगत्तै काम गर्ने प्रतिबद्धता जाहेर गरेका थिए । कञ्चनपुर र कैलालीका सदरमुकाम जोड्ने उक्त सडक कालोपत्रे भए दक्षिणी क्षेत्रका स्थानीयको दैनिकीमा सहजता आउने छ । यो सडक निर्माणले कैलाली र कञ्चनपुरको आर्थिक विकासमा ठूलो टेवा पुग्ने भए पनि निर्माण कम्पनीको ढिलासुस्तीले यस क्षेत्रका नागरिक सास्ती खेप्न बाध्य छन् । स्थानीयलाई सास्ती सडक निर्माण नभएका कारण दक्षिणी क्षेत्रका जनता वर्षौंदेखि कच्ची सडकमा जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न बाध्य छन् । हुलाकी सडक छेउमै घर भएका बेलौरी नगरपालिका–९, रतनपुरका परमानन्द जोशीले दूरगामी योजना नहुँदा वर्षाका बेला डुबान, हिलाम्य र सुक्खायाममा धुलाम्मे सडकले स्थानीयलाई समस्या हुने गरेको बताए । बेलडाँडी गाउँपालिका–१, सिद्धचोकका स्थानीय दिनेश ठकुराठीले सरकारको लापरवाहीले निर्माण कम्पनीले बेवास्ता गर्ने गरेको बताए । ‘सरकारले ठेकेदारलाई ताकेता गर्दैन । काम नगरे पनि कारवाही कहिल्यै गरेको सुनिन्न’, उनले भने, ‘ताकेता नगर्दा ठेकेदारले सडक बनाउन ध्यान दिएन ।’ पुनर्वास नगरपालिका–२ मोतीबस्तीका लालबहादुर नेपालीले हुलाकी सडकमा चरम ढिलासुस्ती भएकै कारण सडक धुलाम्मे, हिलाम्मे हुँदा हिँडडुल गर्न समस्या भएको दुखेसो सुनाए । निर्माण कम्पनीले सम्झौता गरेको ६५ महिनासम्म पनि हुलाकी राजमार्गको काम गर्न नसकेपछि सडक बिग्रिदै गएको छ । निर्माण गरेको बेस र पहिलो कालोपत्रे लेयर समेत भत्किँदै छ । दोस्रो फेज बेलडाँडी, बेलौरी क्षेत्रमा ठेकेदारले ग्राभेलिङ्ग थुपारेर अलपत्र पारेको छ । ठेकेदारका बहाना बाबाहंस सिद्धिकीका सञ्चालक चक्र शाहीले बेलौरी नगरपालिका–८ पचुई क्षेत्रमा भारतीय पक्षबाट अवरोध र कोभिडका कारण काममा ढिलाइ भइरहेको बताए । भारतीय पक्षले सो क्षेत्रको १२ सय मिटरमा मात्रै अवरोध गरे पनि बाँकी १८ किलोमिटरमा अवरोध छैन । शर्माजेभी निर्माण कम्पनीका इन्जिनियर रोशन भट्टले सरकारी निकायबाटै अवरोध हुँदा म्यादभित्रै काम नसकिएको दाबी गरे । उनका अनुसार शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जले एक वर्ष काममा अवरोध गरिदिएको थियो । बेलडाँडी क्षेत्रको ४ सय मिटर सिंचाईको जमिन विवाद, कोभिडका कारण काम गर्न नसकेको उनको जिकिर छ । ‘वर्षा रोकिए लगत्तै काम गर्छौं’, उनले भने, ‘बेस बनिसकेको छ, अब कालोपत्रे गर्नमात्रै बाँकी हो ।’ तर आयोजना कार्यालयले निर्माण कार्यमा हाल कुनै अवरोध नरहेको स्पष्ट पारेको छ । ६२ किलोमिटर सडक कालोपत्रेका लागि कूल १ अर्ब १७ करोड लागत छ । सम्झौताको ५० प्रतिशतभन्दा बढी रकम भुक्तानी भइसकेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ । 

काँग्रेसको समानुपातिक बन्द सूचीमा को–को परे थारू कोटाबाट ?

काँग्रेसको समानुपातिक बन्द सूचीमा को–को परे थारू कोटाबाट ?

१४५० दिन अगाडि

|

९ असोज २०७९

 नेपाली काँग्रेसले निर्वाचन आयोगमा बुझाएको समानुपातिक उम्मेदवारको बन्दसूची सार्वजनिक गरेको छ । काँग्रेस भित्र उम्मेदवार सिफारिसमा विवाद चलिरहँदा प्रतिनिधि सभा सदस्यतर्फको ११० जना समानुपातिक उम्मेदवारको बन्दसूची सार्वजनिक भएको हो । जसमा नेता विमलेन्द्र निधि पहिलो नम्बरमा छन् । सूचीमा प्रधानमन्त्री पत्नी आरजु राणा देउवा, गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणकी पत्नी मञ्जु खाँण पनि समावेश भएकी छिन् । यसैबीच थारु कोटाबाट ६ जनाको नाम समावेश भएको छ । दाङ देउखुरीका योगेन्द्र चौधरी र सुनसरीकी कल्पना चौधरी, नवलपरासीकी विना कुमारी थनेत परेका छन् भने कैलाली जिल्लाका ३ जनाको नाम समावेश छ । कैलालीबाट समावेश हुनेमा खेम डंगौरा चौधरी, रामकुमारी चौधरी र जीवन राना रहेकी छन् ।  सूचीमा योगेन्द्र चौधरी ९५औं नम्बरमा छन् । तर उनी थारु कोटाबाट एक नम्बरमा रहेको बुझिएको छ ।सूचीको ९८ औं नम्बरमा रहेका कांग्रेस कैलाली उपसभापति समेत रहेका डंगौरा चौधरी थारु कोटाको दोस्रो नम्बरमा छन् । थारु कोटामा ४ सिट पर्ने भएपनि सो सूचीमा ६ जना थारु सामुदायबाट नाम समावेश भएको छ । जिल्ला उपसभापति डंगौरा चौधरीले सूचीमा अझै हेरफेर हुन सक्ने सम्भावना रहेको बताए ।

थारू समुदायले आज यमोसा पर्व मनाउँदै

थारू समुदायले आज यमोसा पर्व मनाउँदै

१४५० दिन अगाडि

|

९ असोज २०७९

चितवनका थारू समुदायले आज यमोसा (पितृ औँसी) पर्व मनाउँदैछन् । सोह्रश्राद्धको अन्तिम दिन दिवङ्गत भएका आफन्त तथा पितृहरूको सम्झनामा यस पर्व मनाउने गरिन्छ । पूर्वी चितवन, पश्चिम चितवन र माडीमा थारू समुदायको बाक्लो बसोबास छ ।  यमोसा पर्व दुई दिनसम्म मनाइने थारू कल्याणकारी सभा चितवनका अध्यक्ष ललित चौधरीले जानकारी दिनुभयो । सोह्रश्राद्ध सकिने औँसीको दिनमा थारू समुदायले यमोसा मनाउने उनले बताए । यमोसा पर्वको अघिल्लो दिन पर्वका लागि तयारी गरिन्छ । थारू समुदायका मानिस अघिल्लो दिनलाई मछुवारी भन्छन् । यस दिन व्यक्तिगत वा सामूहिकरूपमा खोलानाला, नदी, ताल, पोखरी आदिमा माछा मार्ने र गाउँघरमा खसीबोका काट्ने चलन रहेको अध्यक्ष चौधरीले बताए । यमोसामा चाहिने माछा अघिल्लो दिन नै मार्ने चलन छ ।  दोस्रो दिन अर्थात् यमोसाको दिन बिहानै पुरुष आफूले देखेका दाभी ९सिरु० काटेर ल्याउँछन् । त्यसलाई केलाएर करिब एक हात लामो कुचो बनाउँछन् । कुचोलाई धोई पखालेर घर अगाडि गाईको गोबरले लिपपोत गरी पिर्का वा कुर्सीमा उक्त सिरुको मुठा राखी पितृ स्थापना ९पहुनी बेठोइ० गरिन्छ । पहुनीलाई विभिन्न थरिका फूलहरूले सिङ्गारिन्छ । घाम नलागोस् भनी छाता वा छतिया ओढाइन्छ । पहुनीको अगाडि ल्वाङ, सुकमेल, पान, सुपारी, सुर्ती, चुरोट, रक्सी र पानी राखिन्छ । त्यस दिन बिहानै बालबच्चादेखि बूढाबूढी सबैजना नुहाई कुशपानीले पितृगणलाई तर्पण गरिन्छ । त्यसपछि गच्छेअनुसार नयाँ कपडा वा सफा कपडा लगाएर पहुनीको अगाडि बसेर प्रत्येकले रक्सी र पानीको केही थोपा चढाउने (छाकी चढोइ) गरिन्छ । यदि त्यस वर्षमा परिवारका कुनै सदस्यको मृत्यु भएको छ भने यमोसाकै दिन बोका काटेर रगत चढाउने प्रचलन रहेको छ ।  छाकी चढाइसकेपछि मात्र खानपिन सुरु हुन्छ । सर्वप्रथम छोरी, ज्वाइँ वा कुनै पाहुना बोलाइ खातिरदारीकासाथ चौरासी व्यञ्जन खुवाइन्छ । यसरी पाहुनालाई खुवाउनुलाई ‘पितरी बेठोइ’ भनिन्छ । पाहुनालाई खुवाइसकेपछि मात्र आफूले खाने गरिन्छ । खानपिनपछि पाहुनाको कपालमा तेल लगाइ काइँयोले कोरिदिने र फूल सिउरीदिने चलन छ । त्यसपछि नाङ्लो वा बेनामा पानी राखी पाहुनालाई छम्केर शीतलता प्रदान गरिन्छ । त्यसलाई ‘पितृपित्राइन बिदाइ’ भनिन्छ । उक्त दिन घरमा जो कोही आए पनि पाहुना नै भनिन्छ र पाहुनालाई खुवाएरै पठाइन्छ । यमोसाको दिन पाहुनालाई पितृगणको रूपमा हेरिन्छ । यसरी खानपिन दिनभरि नै चलिरहन्छ । यस्तै यमोसकै दिन गाउँका सबै जना एकै ठाउँमा भेला भइ पिङ खेलेर ९बरहा झुलके० रमाइलो गरिन्छ । पहिले पहिले एउटै रुखमा पाँच– छवटा पिङ लगाइन्थ्यो । यस्तै युवाहरूले साँझपख गाउँको बाटोमा ‘म्वार्हा’ गाड्छन् र ठूलाबडाले त्यसलाई उखेल्ने प्रयास गर्छन् । बेलुकीपख बालबालिका तथा युवायुवतीहरू समूह–समूहमा मिलेर घर–घरमा ‘यमोसा’ खान जान्छन् । हरेक घरमा विभिन्न किसिमका अनेकौँ परम्परागत गीत गाउँदै यमोसा खान्छन् । पछिल्लो समय मौलिक थारू लोकगीत, ती म्वार्हा र बरहा, पितरी र पितृपत्रायन, ती पहुनी र छाकी सबै लोप हुन थालेको छ । चितवन र नवलपरासी दुई जिल्लामा थारूको जनसङ्ख्या करिब दुई लाख हाराहारीमा छ । यसै  पर्वको अवसरमा पूर्वीचितवनको रत्ननगर नगरपालिकाले सार्वजनिक बिदासमेत दिएको छ ।  तराई क्षेत्रमा थारूहरुको बसोबास छ । यमोसा चितवन र नवलपुरका थारूहरुले मात्रै मनाउँछन् । चितवनमा पूर्वी क्षेत्रमा यमोसाको ठूलो रौनक छ । “यही पर्व मनाउन भनेर विदेश गएका व्यक्ति पनि घर फर्कन्छन्”, थारू अगुवा कारी महतोले भने । थारू समुदायको मुख्य पर्वभित्र परे पनि अचेल यो पर्व ओझेल पर्न थालेको उनले बताए । चितवन र नवलपुरका मूल आदिवासी थारू समुदायले सांस्कृतिक र धार्मिकरूपमा मनाउँदै आएको मौलिक पर्व यमोसा अर्थात् पितृऔँसी लोप हुने अवस्थामा पुगेकाले यो पर्वलाई संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्नका अभियानसमेत थालिएको छ । रासस